Bir grubu oluşturan bireylerin sosyal durumu, birbirleriyle olan ilişkileri, grup içinde objektif bilgi edinmek için en güvenilir tekniğin “Sosyometrik Test” tekniği olduğu söylenebilir. Sosyometrik test, öğrencilerin sosyal durumları hakkında doğrudan doğruya bilgi toplama yoludur. Bu yöntemde bin grubun üyeleri belirli bir yönden tercih sırasına konmakta veya derecelendirilmektedir. Bu tür Sosyometrik teknikler temelde “Gözlemsel Teknikler”dir. Çünkü kişinin tercihleri başkaları hakkındaki gözlemlerine dayanmaktadır. Sosyometri dolaylı bir yolla sunulan bir uyarıcı çerçevesinde bir gruptaki bireylerin tutum ve eğilimlerini grup içindeki örgütlenme biçimi ortaya çıkarmaya yarayan bir yöntemdir. Sosyometri,bireylerin oluşturduğu grubu “Dinamik Yapısal Bir Birlik” olarak görür,dinamik bir yaklaşımla grubun iç yapısını,bireyler arası ilişkileri gözleme olanağı verir. Herhangi bir grubu oluşturan bireyler arasındaki ilişkilerin niteliği ve buna dayanarak grubun yapısı üzerinde bilgiler toplanır. Sosyometri sonucunda “yıldız-önder” ve “soyutlanan-izole edilen” bireyler,öğrenciler tespit edilir. Bizin özellikle üzerinde durmamız gereken grup “soyutlanan-izole edilen” gruptur. Seçilmeyen ve arkadaşları tarafından soyutlanan öğrenciler diğerlerinden daha fazla ilgiye ihtiyaç duyarlar. Problemli diye nitelendirdiğimiz öğrencilerin çoğu sizlerin istemedikleri davranışları yapmakta ve bu nedenle de sizin tarafınızdan cezalandırılmaktadır. (Ceza derken sadece şiddet vurgulanmamaktadır. Ödülün karşıtı her şey ceza olarak kabul edilmektedir.) unutulmaması gereken ve önemli olan şudur ki,çocuklar için ilginin iyisi kötüsü olmaz. Ceza vermenizde en az ödül vermeniz kadar ilgili davrandığınızı gösterir. Çocuk şöyle bir düşünce yapısına sahiptir: “iyi davransam da pek etkili olmuyor,dikkat çekemiyorum. En iyisi vereceği cezayı göze alarak öğretmenimin dikkatini çekmek.”ve işte o anda sizi kızdıracak şeyler yapmaya başlar. Olumsuz yönde davranarak sivrilir. Bu tür öğrencilerin olumlu yönleri ön plana çıkartılmalı,cezadan çok ödüllendirme yoluna gidilmelidir. Ayrıca sizi kızdıracak şeyler sınıfın genelini güldürüyorsa,yani sivrilen çocuk olumsuz yönleriyle dahi olsa sınıf arkadaşlarının dikkatini çekip,kendine güldürüyorsa buna engel olunuz. Çünkü bu da o çocuk için bir ödüldür ve davranışının pekişmesini sağlar. Sosyometri yoluyla elde edilen puan veya statü mutlak değildir. Göreli bir anlam taşır. Her bireyin statüsünü testin uygulandığı gruba ve başvurduğu öyçüte göre bir değer taşır. Bir grup içinde belli bir ölçüte göre yıldız ya da soyutlanmış üye olarak beliren birey aynı grupta başka bir ölçüte göre statü değiştirebilir. Bu nedenle sadece sosyometri sonuçlarıyla öğrenciler değerlendirilmemelidir. Bu amaçla her dönem iki defa farklı ölçütlerde sosyometri uygulanabilir ve sonuçlar toplu olarak değerlendirilebilir. Unutmayınız ki Rehberlik Servisince verilen tüm bireyi tanıma teknikleri sizlerin öğrencilerinizi tanımanız içindir. Sadece Rehberlik Servisinin yıllık planına uygun, bu görevi yerine getirmek ve kağıt üzerinde kalması için değildir. Bu amaçla kendi sınıfınızın yapısına uygun bu teknikleri birkaç defa uygulayabilir,öğrencileriniz hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edebilirsiniz. Sosyometri sonucunda seçilmeyen öğrencilerinizin öncelikle velileriyle bireysel görüşme yapmanız,aile ve çevresinde nasıl değerlendirildiği hakkında bilgi edinmeniz doğru bir yoldur. Bireysel görüşmeleriniz için Rehberlik Servisi’ni kullanabilirsiniz. Çünkü Rehberlik Servisi sadece rehber öğretmenin değil okulun tüm öğretmenlerinindir. Sosyometri sonucunda seçilmeyen öğrencilerinizin bu anlamda ayrıntılı bir şekilde seçilmeme nedenleri araştırılmalı,nedenlere göre hareket edilmelidir. Sosyal uyumda güçlük çekiyorsa,sıkılgansa onun yaşına,yapısına uygun sorumluluklar verilmeli,sessizliği sınıfta kesinlikle örnek gösterilmemelidir. Örnek gösterildiğinde bunun iyi bir şey olduğunu düşünecek ve davranışları pekişecektir. Bu tür öğrencilerinize işe yaradığını hissettirebilirsiniz. Ona güvendiğinizi belirterek özgüvenini geliştirebilirsiniz. Sınıfta belli bir konuda söz almak istemese de siz söz almasını sağlayabilirsiniz ve dersi anlatırken özellikle onlarla göz kontağı kurmaya çalışabilirsiniz. Eğer seçilmeyen öğrencileriniz sınıf içerisinde diğer arkadaşlarından farklı bir fiziki yapıya sahipse ve arkadaşları tarafından ala edilmeye maruz kalıyorsa o zaman o öğrencilerin olmadığı bir ortamda tüm sınıfla konuşabilir ve yaptıkları hareketin uygun olup-olmadığı hakkında tartışabilirsiniz. Okulun genelinde kızlar kız arkadaşlarını,erkekler de erkek arkadaşlarını tercih etmişlerdir. I. Kademenin yaş-gelişim dönemleri göz önünde bulundurulduğunda bu doğal sayılabilir ama II.Kademe için çok doğal değildir. Bu nedenle I.Kademeden başlayarak kız-erkek arkadaşlığını pekiştirecek anlamda ortak yapabilecekleri sosyal aktiviteler tespit edilebilir,uygulanabilir. Ayrıca yaptığınız veli toplantılarında aileleri de bu konuda bilinçlendirebilirsiniz. Sizleri aşan durumlarda önceden alacağınız randevu ile Rehberlik Servisi öğrencilerinizle ilgilenecektir.
322: Konuk
